Aglomeracja Wałbrzyska

Gmina Miejska Kamienna Góra

 

Kamienna Góra leży w powiecie kamiennogórskim w południowej części województwa dolnośląskiego. Łączna powierzchnia miasta to 18 km2 zamieszkiwana przez ok 21 tys. mieszkańców. Cały obszar stolicy powiatu otoczony jest przez gminę Kamienna Góra. Sama miejscowość jest malowniczo położona na wysokości 435 - 560 m n.p.m. centralnie w Kotlinie Kamiennogórskiej oraz częściowo na stokach Czarnego Lasu i Gór Kruczych w Sudetach Środkowych, nad rzeką Bóbr, u ujścia jego prawego dopływu Zadrny. Miasto oraz cała Kotlina Kamiennogórska otoczone są pasmami wzniesień i wzgórz, których wysokość nie przekracza jednak 1000 m n.p.m. Współrzędne geograficzne miasta to 16o03' długości geograficznej wschodniej oraz 50o47' szerokości geograficznej północnej.

Kamienna Góra to obecnie centrum administracyjne oraz ośrodek kultury i przemysłu. W wyniku przemian gospodarczych końca XX zostały zahamowane działania przemysłu włókienniczego, co w konsekwencji wiązało się z ograniczeniem miejsc pracy. Miasto przeszło również zmiany w profilu produkcyjnym. Rozwój małej przedsiębiorczości przyczynił się jednak do powstania nowych struktur gospodarczych, takich jak przemysł meblarski, spożywczy i handel. Od 1997 roku na terenie miasta działa jedna z trzech na Dolnym Śląsku - Kamiennogórska Specjalna Strefa Ekonomiczna Małej Przedsiębiorczości, która charakteryzuje się wysoko rozwiniętą gospodarką wielosektorową. Na terenie strefy działa duża ilość inwestycji zagranicznych. W KSSEMP S.A. funkcjonują inwestorzy którzy reprezentują branże metalową, tekstylną, produkcję wyrobów dekoracyjnych, podzespołów do samochodów i wiele innych. Kapitał pochodzi z krajów takich jak Japonia, USA, Niemcy, Włochy, Holandia, Francja.

Do większych zakładów na terenie miasta należą:

  • Soop Polska Sp. z o.o.,
  • DofamaThies Sp. z o. o.,
  • Autocam Sp. z o.o.,
  • Spółdzielnia Mleczarska „KaMos”.

Kamienna Góra jest miastem, które posiada wiele ciekawych i interesujących zabytków.
Do ważniejszych obiektów zabytkowych można zaliczyć:

1. Rynek otoczony kamieniczkami w stylu barokowym z XVII – XVIII w. - zabudowa otaczająca prostokątny rynek pochodzi głównie z przełomu XVIII i XIX wieku, gdyż większość starych kamienic uległa zniszczeniu w wyniku kataklizmów, które często nawiedzały miasto lub po prostu zostały zburzone ze względu na swój zły stan. Jednakże do dziś zachowało się kilka barokowych kamienic z podcieniami, które wykorzystywano jako doskonałe miejsce handlu. Znajdują się one głównie w pierzei północno-zachodniej i jedna z nich jest siedzibą Muzeum Tkactwa, które zostało gruntownie odrestaurowane w 2007 roku.

2. Kościół parafialny pw. św. Piotra i Pawła z gotyckim prezbiterium z XIV w. - Gotycko-renesansowy kościół parafialny świętych Apostołów Piotra i Pawła jest najstarszym kościołem znajdującym się w mieście. Usytuowany jest na starówce, w jej południowo-zachodniej części. Świątynia ta została wzniesiona pod koniec XIII wieku, a dokładniej w 1294 roku, jednak do współczesności nie zachowała się w swym pierwotnym kształcie. Została bowiem spalona podczas wojen husyckich i w związku z tym przebudowano ją w XV wieku.

3. Kościół poewangelicki z XVIII w. jeden z Kościołów Łaski - obecnie kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Różańcowej -ta barokowa świątynia położona jest na placu Kościelnym u podnóża Góry Parkowej tuż za dawnymi murami starego miasta. To jeden z dwóch zachowanych do dziś kościołów Łaski na Śląsku. Powstał na mocy traktatu z Altranstädt, w którym cesarz Józef I pozwolił śląskim protestantom zbudować sześć świątyń: w Jeleniej Górze, Miliczu, Żaganiu, Kożuchowie, Cieszynie i właśnie w Kamiennej Górze. Ewangelicki kościół, który początkowo nosił wezwanie Trójcy Świętej, został wzniesiony w latach 1709-1730 według projektu budowniczego i architekta Martina Frantza, który swój pomysł wzorował na kościele św. Katarzyny w Sztokholmie. Mimo że druga wojna światowa nie przyniosła temu obiektowi zniszczeń, to i tak po 1945 r. kościół popadł w ruinę, gdyż nie był użytkowany. Dopiero od 1966 r. świątynia przeszła w ręce katolików,
a w 1972 r. ustanowiono samodzielną parafię rzymskokatolicką pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej.

4. Ruiny renesansowego zamku z XVI wieku, który przebudowano w XIX w. - w północnej części Kamiennej Góry na lewym brzegu rzeki Bóbr znajdują się ruiny renesansowego zamku Grodztwo wraz z pozostałościami otaczających go niegdyś fortyfikacji. Pierwsza budowla w tym miejscu mogła powstać już w XIII wieku i legenda głosi, że została zbudowana przez templariuszy, którzy założyli tutaj swoją siedzibę. Na przestrzeni lat gośćmi pałacu byli między innymi król Fryderyk Wilhelm III, car Aleksander oraz przyszły cesarz pruski książę Fryderyk Wilhelm. Do dziś zachowały się mury, dziedziniec oraz wieża, a także fragment muru z bramą główną. Można również zauważyć renesansowe portale czy zdobione otwory okienne, a do ruin zamku prowadzi ponad stuletnia aleja lipowa nazwana na cześć księcia Fryderyka Wilhelma Książęcą.

5. Ratusz w stylu neorenesansowym zaprojektowany przez wrocławskich architektów (Richard Gaze i Alfred Böttcher) - obecny gmach ratusza znajduje się przy placu Grunwaldzkim w miejscu wyburzonej Bramy Górnej oraz muru, który niegdyś okalał stare miasto i jest trzecią z kolei siedzibą władz miasta. Ta neorenesansowa budowla, składa się z trzech kondygnacji oraz wysokiej wieży, która niżej jest kwadratowa, natomiast wyżej już ośmioboczna i zakończona galeryjką oraz hełmem, z otworów którego można obserwować panoramę miasta na tle Gór Kamiennych i Wałbrzyskich, Rudaw Janowickich i Karkonoszy. W holu głównym budynku zachwyca kamienna balustrada, na początku której stoi na tylnych łapach lew dzierżący w łapach tarczę z kamiennogórskim herbem. W oknie na półpiętrze widnieje monumentalny witraż z godłem miasta. Jego budowę zakończono w 1905 r., a projektantami obiektu byli dwaj wrocławscy architekci Richard Gaze i Alfred Bottcher.

6. Na Górze Kościelnej (Parkowej) mauzoleum ku czci zamordowanych więźniów i jeńców wojennych w filii obozu koncentracyjnego Gross-Rosen oraz w obozach jenieckich - w lipcu 1944 r. w Kamiennej Górze utworzono filię obozu koncentracyjnego o nazwie Arbeitslager Landeshut, czyli Obóz Pracy Kamienna Góra, który podlegał obozowi koncentracyjnemu w Gross-Rosen. Więźniowie zostali ulokowani w południowo-zachodniej części miasta na lewym brzegu Bobru. W obozie, który działał w mieście do zakończenia wojny, przebywało średnio 1.500 – 1.600 więźniów z różnych krajów, głównie Żydów, Polaków i Rosjan, którzy musieli pracować w zakładach przemysłowych, głównie w fabryce łożysk tocznych, kamieniołomach oraz w sztolniach.

7. Cmentarz żydowski z końca XVIII wieku przy ulicy Katowickiej – zlokalizowany na północny wschód od centrum miasta, nieopodal cmentarza katolickiego przy ulicy Katowickiej, cmentarz żydowski w Kamiennej Górze jest jednym z nielicznych i najlepiej zachowanych kirkutów na Śląsku. Cmentarz jest niezwykle przestrzenny, pozbawiony drzewostanu i pełen światła, w związku z czym nagrobki są bardzo dobrze eksponowane. Macewy pochodzą głównie z XIX wieku i są ustawione w równych rzędach przodem na wschód. Zostały one wykonane przede wszystkim z piaskowca i wiele z nich zachowało się w bar-dzo dobrym stanie – dominują na nich inskrypcje hebrajskie, które do dziś są czytelne.

8. Kamienica wybudowana w 1906 r., w której obecnie znajduje się Centrum Kultury - dawna siedziba dyrekcji Śląskich Zakładów Tekstylnych S.A. Methner i Frahne wybudowana w latach 1905 - 1906. Obecnie znajduje się w niej Centrum Kultury, które pełni najważniejszą rolę w kreowaniu życia kulturowego Kamiennej Góry. Zajmuje się organizowaniem wielu imprez cyklicznych oraz prowadzeniem szerokiego wachlarza zajęć, których celem jest rozwijanie talentów oraz pielęgnowanie pasji mieszkańców miasta.

9.  Kamienica z 1903 r. - obecna siedziba Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

10. Kaplica cmentarna - Kościół pomocniczy pw. Bożego Ciała z końca XVI wieku - kaplica znajduje się przy ul. Katowickiej na starym cmentarzu miejskim. Została wzniesiona w 1560 roku z inicjatywy proboszcza Langnickela, a po przebudowie w 1884 roku nabrała wyraźnych cech neogotyckich. Jest to kościół o jednonawowej dyspozycji przestrzennej z dostawionymi od zachodu prezbiterium, od wschodu i zachodu kruchtami. Charakteryzuje się bryłą ukształtowaną na zasadzie addycji, krytą w części korpusu i prezbiterium dachem dwuspadowym, kruchty wieńczą dachy pulpitowe. Dominantę stanowi górująca nad korpusem sygnaturka. Obok kaplicy, na murze cmentarnym umieszczone są mieszczańskie płyty epitafijne. W 2009 roku Parafia pw Św. Apostołów Piotra i Pawła przy wsparciu finansowym Miasta Kamiennej Góry dokonała gruntownej restauracji obiektu.

11. Kamienny obelisk ustawiony na wzgórzu po prawej stronie drogi biegnącej do osiedla Antonówka - Obelisk ustawiony został w 1880 roku na pamiątkę parady wojsk koalicji antynapoleońskiej, która miała miejsce 10 sierpnia 1813 roku. W paradzie uczestniczył car Rosji Aleksander I i król Prus Fryderyk Wilhelm III

12. Dolnośląskie Centrum Rehabilitacji tzw. Sanatorium

13. Kamienny obelisk ustawiony na Górze Parkowej - obelisk ustawiony jest na miejscu nieistniejącego cmentarzyka, gdzie pochowano zmarłych, którzy odnieśli rany w bitwach koło Trutnova, rozgrywających się 27 - 28 czerwca 1866 roku. Pomnik został odsłonięty w 1866 roku, a ufundowany został przez ówczesny powiat kamiennogórski. W 2010 r. Miasto Kamienna Góra w ramach projektu "Historia nas łączy - ścieżka edukacyjna do pomnika z 1866 r." współfinansowanego z Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej 2007 - 2013 Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska odrestaurowało pomnik wraz z biegnącą do niego ścieżką.

W ostatnich latach można zauważyć coraz prężniej rozwijającą się turystykę. Do głównych atrakcji turystycznych można zaliczyć:

1. Sztolnię ARADO - pod obszarem miasta znajdują się częściowo zasypane labirynty korytarzy. Prace nad nimi wykonywali więźniowie obozów koncentracyjnych oraz robotnicy przymusowi. Na terenie miasta sztolnie były drążone aż w dziesięciu miejscach. Jednym z najlepiej zachowanych oraz najciekawszych podziemnych korytarzy jest kompleks znajdujący się na Górze Kościelnej owiany tajemnicą zaginionego laboratorium Hitlera, którego historię można osobiście odkrywać odwiedzając kamiennogórską Sztolnię Arado. Obiekt ten posiada powierzchnię 1300 m2 i kubaturę 4350 m3. Największą atrakcją kompleksu jest olbrzymia hala o długości 55,5 m, szer. 7 m , wys. 5,2 m. Hala ta została obudowana cegłą, a wolne przestrzenie między obudową a skałą, wypełniono lekkim betonem.

2. Górę Parkową - jedno z najwyższych wzniesień w mieście (515 m n.p.m). Na górze znajdował się nieistniejący już cmentarz należący do kościoła ewangelickiego (obecnie rzymsko-katolicki kościół Matki Boskiej Różańcowej). W roku 2012 Urząd Miasta zakończył na terenie Góry Parkowej realizację projektu inwestycyjnego pn. „Budowa Trasy Turystycznej na Górze Parkowej – zagospodarowanie Góry Parkowej na cele turystyczne”, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W ramach projektu zostały wykonane następujące elementy:

  • ścieżka historyczna z 11 punktami ekspozycji stałej;
  • ścieżka rowerowa;
  • ścieżka przyrodnicza;
  • ścieżki spacerowe;
  • park linowy. 

Więcej informacji na http://www.kamiennagora.pl